Qısa cavab
Gənclərdə qəfil ürək dayanmasının arxasında çox vaxt əvvəlcədən bilinməyən, bəzən anadangəlmə ritm pozuntuları və ya ürək əzələsinin xəstəlikləri dayanır. Yük zamanı bayılma, səbəbsiz çırpınma, təngnəfəslik və ailədə gənc yaşda qəfil ölüm halı kardioloji müayinə üçün ciddi səbəbdir.
Niyə gənclərdə
Dr. Günay Məhərrəmzadə yazır ki, qəfil ürək dayanmasına son zamanlar xüsusən cavanlarda tez-tez rast gəlinir və bunun səbəbi çox vaxt pasiyentlərin özlərinin də bilmədiyi anadangəlmə ritm pozğunluqlarıdır. Hipertrofik kardiomiopatiya kimi irsi ürək əzələsi xəstəlikləri də risk yaradır.
Xəbərdarlıq əlamətləri
Həkimin qeyd etdiyi kimi, bəzən pasiyentlər boğulma, ürəkdə çırpınma, təngnəfəslik kimi şikayətlər hiss edir, lakin kardioloqa müraciət etmir. Diqqət tələb edən hallar:
- Fiziki yük zamanı və ya dərhal sonra bayılma
- Tez-tez təkrarlanan bayılma və ya bayılmaya yaxın hallar
- Səbəbsiz başlayıb qəfil kəsilən sürətli döyüntü
- Yük zamanı sinə ağrısı və ya qeyri-adi təngnəfəslik
- Ailədə 50 yaşdan gənc yaşda qəfil ölüm, izah olunmayan boğulma və ya avtomobil qəzası
Riski artıran həyat tərzi
Həkimin müşahidəsinə görə enerji içkiləri, alkoqolun çox istifadəsi, qapalı məkanlarda tütün tüstüsünə məruz qalma kimi amillər yeniyetmə və cavanlarda bu problemləri artırır. Enerji içkilərini çox içən gənclər tez-tez ürəkdöyünmə, çırpınma, halsızlıq və "ürəyim boşluğa düşdü" kimi şikayətlərlə müraciət edirlər.
Hansı müayinələr
Həkimin tövsiyəsi ilə vaxtında kardioloqa müraciət edib konsultasiya olunmaq, elektrokardioqramma və Holter EKQ kimi müayinələrdən keçmək vacibdir. Göstəriş olduqda exokardioqrafiya və stress test əlavə olunur.
Ətrafdakılar nə edə bilər
Kimsə qəfil yıxılıb huşunu itirirsə və normal nəfəs almırsa — dərhal 103-ə zəng edin və dispetçerin göstərişi ilə ürək masajına başlayın. Yaxınlıqda avtomatik xarici defibrilyator varsa, ondan istifadə edin.
Bu məqalə maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir.
Son yenilənmə: